Cây Hương nhu

Cây Hương nhu là loài dược liệu được sử dụng rộng rãi với nhiều công dụng hữu ích cho sức khỏe như chống viêm, kháng khuẩn, giảm cholesterol, kiểm soát đường huyết, cải thiện giấc ngủ…

1. Giới thiệu về cây Hương nhu

Hương nhu có tên khoa học Ocimum sanctum là một loại cây có mùi thơm thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae). Cây hương nhu có nguồn gốc từ miền Trung bắc Ấn Độ, là một loại cây bụi mọc thẳng, chiều cao có thể lên tới 1 mét. Ở Việt Nam, cây Hương nhu đã được trồng từ rất lâu khắp nơi, phổ biến là 2 loại Hương nhu trắng và Hương nhu tía. Cây thảo dược này rất nổi tiếng và gắn bó với cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam qua nhiều thế hệ. Cây Hương nhu được sử dụng làm hương liệu, xông, đun nước dầu gội đầu, xua đuổi muỗi, côn trùng.

Đặc điểm thực vật:

Hương nhu là loại cây thân thảo nhỏ, sống hàng năm hoặc có thể lâu hơn. Chiều cao trung bình trên dưới 1m. Cây Hương nhu tía thân, cành có màu tía, có lông. Lá mọc đối, thuôn hình mác hoặc hình trứng. Nó thường màu nâu đỏ, có cuống khá dài, mép hơi khía răng, hai mặt đều có lông, gân lá hình lông chim, có các tuyến nhỏ lõm xuống. Hoa màu tím, mọc thành bông xim co ở đầu cành. Hoa xếp thành vòng gồm 6 – 8 bông, ít phân nhánh. Đài hoa tồn tại đựng quả bế. Toàn cây có mùi thơm dễ chịu. Một số cây Hương nhu tía nhưng ở giai đoạn còn non màu tía không thể hiện rõ. Khi trồng xen lẫn cả Hương nhu tím (tía) với Hương nhu trắng có thể xuất hiện các cây lai mọc từ hạt lai. Do đó, trên cùng một cây có thể xuất hiện những cành hoặc hoa khác nhau.

Hương nhu được trồng bằng hạt hoặc cây giống. Khi cây trưởng thành ra hoa tạo hạt, hạt sẽ tự rụng xuống gốc và mọc lên cây con. Hoa Hương nhu ra vào tháng 5-6. Hương nhu tía thường có mùi hắc hơn so với Hương nhu trắng. Cả hai loại Hương nhu trắng và Hương nhu tía đều có công dụng như nhau dùng để làm thuốc, chiết tinh dầu, làm hương liệu.

Trong Y học cổ truyền, Hương nhu có thể được dùng làm thuốc với các bộ phận khác nhau như lá, thân, hoa, rễ, hạt và thậm chí toàn bộ cây.

Thành phần hóa học:

Cây hương nhu chứa nhiều chất dinh dưỡng và các hợp chất hoạt tính sinh học khác nhau. Tinh dầu từ lá hương nhu có thành phần chính là eugenol, euginal (còn gọi là axit eugenic), carvacrol, linalool, limatrol, caryophyllene. Thân và lá chứa nhiều thành phần mang hoạt tính sinh học gồm saponin, flavonoid, phenolic, triterpenoid và tannin. Acid ursolic cũng là một thành phần có hàm lượng cao và quan trọng trong hương nhu.

2. Thu hái và sơ chế

Cây Hương nhu rất dễ trồng, có thể trồng bất cứ thời gian nào trong năm nhưng tốt nhất vào mùa xuân. Sau khi trồng, cây lớn nhanh cho thu hoạch cành và lá. Khi cắt cành lá, cây sẽ phục hồi cho đợt thu tiếp theo sau khoảng 1 đến 2 tháng tuỳ theo thời điểm trong năm và chế độ chăm sóc. Hương nhu ra hoa quanh năm, để cây được bền nên chăm bón và cắt cành lá thường xuyên. Khi cây ra hoa, hạt sẽ tự rụng và nảy mầm lên cây mới ở dưới gốc. Cây Hương nhu ưa sáng nhưng kém chịu rét. Vào mùa đông cây sinh trưởng chậm. Có thể thu hái Hương nhu bất cứ thời gian nào trong năm. Cành lá Hương nhu sau khi cắt được phơi trong mát sau đó sấy và bảo quản trong túi kín, tránh ánh sáng. Để chiết tính dầu hiệu quả, Hương nhu được chiết tinh dầu ở trạng thái cây tươi. Tinh dầu hương nhu hiện nay có gía  khá cao.

3. Công dụng của cây Hương nhu

1. Nghiên cứu tác dụng của acid ursolic của cây Hương nhu có tác dụng kháng viêm, bảo vệ gan, ngăn ngừa khối u và hạ lipid máu. Sử dụng Hương nhu giúp giảm căng thẳng và lo lắng, làm thư giãn và xoa dịu tâm trí, có thể hỗ trợ chống lo âu và trầm cảm, căng thẳng, lo lắng, tương đương với tác dụng của diazepam và thuốc chống trầm cảm.
2. Hương nhu có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus và nấm nên có tác dụng chống nhiễm trùng, tăng cường hệ miễn dịch, giúp chữa bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng da và làm lành vết thương, sốt thương hàn và viêm phổi…
3. Hương nhu có tác dụng kiểm soát lượng đường trong máu, ngăn ngừa sự gia tăng glucose huyết tương, giảm cholesterol trong máu, kháng viêm, chống loét dạ dày, cải thiện giấc ngủ.
4. Do có chứa các thành phần tinh dầu, hương nhu giúp cải thiện sức khỏe răng miệng, giảm nguy cơ viêm nướu và hỗ trợ điều trị viêm họng.
5. Tinh dấu hương nhu thường được chưng chất từ lá và hoa sử dụng nhiều trong mỹ phẩm và nấu ăn.

Trong Y học cổ truyền, Hương nhu có vị cay, tính ấm với các công dụng:

1. Làm ra mồ hôi, giải cảm.
2. Trừ hơi nắng, thời tiết nhiều ẩm thấp của mùa hè.
3. Chữa cảm nắng, nhức đầu.
4. Trị đau bụng, đi ngoài.
5. Chữa tức ngực.
6. Chữa nôn mửa.
7. Trị chuột rút.
8. Trị phù thũng ứ nước.
9. Chữa hôi miệng.

Liên hệ:

Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497

1. Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên; 
2. Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ; 
3. Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.

Bên cạnh cây Hương nhu, Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài còn có nhiều loại cây Dược liệu khác như: cây Địa hoàng, cây Giảo cổ lam 5 lá, cây Hoa hoè, cây Sâm tiên mao (sâm cau đen), cây Hương nhu, cây Cát sâm (sâm nam núi Dành), cây Ba kích tím, cây Đinh lăng, cây Xạ can, cây Hà Thủ Ô đỏ, cây Bách bộ, cây Gừng tím (ngải đen), cây Xáo Tam phân, cây Khổ sâm, cây Sâm Đại hành, cây Thiên niên kiện, cây Kim ngân hoa, Xạ đen…

Hy vọng rằng với những chia sẻ ở trên, quý khách hàng có thể chọn lựa cho mình những cây Dược liệu giống phù hợp với mong muốn và vùng đất nơi mình muốn trồng và phát triển cây dược liệu!