Củ Dòm, Củ Gà Ấp & Bình Vôi Đỏ Có Phải Là Một Loài?
1. Định danh khoa học duy nhất: Stephania dielsiana Y.C. Wu
- Bình Vôi Đỏ: Tên gọi dựa trên sắc tố đặc trưng. Khi cắt ngang cuống củ hoặc thân, cây tiết ra nhựa màu đỏ rực. Cành cụm hoa và cánh tràng hoa cũng mang sắc đỏ, khác biệt hoàn toàn với sắc xanh trắng của loài bình vôi thông thường (Stephania glabra).
- Củ Dòm: Đây là tên gọi phổ biến tại các vùng núi phía Bắc và khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Tên gọi này nhấn mạnh vào giá trị dược liệu “quý hiếm”, thường được các thầy thuốc săn đón để trị các bệnh về an thần, xương khớp.
- Củ Gà Ấp: Đây là tên gọi mang tính tượng hình sâu sắc trong dân gian. Do đặc tính sinh thái của loài Stephania dielsiana là phần củ thường không chìm sâu mà nằm bán lộ thiên ngay trên mặt đất, có hình dáng tròn thuôn xù xì, nhìn từ xa rất giống một con gà đang nằm ấp tổ.
2. Sự đồng nhất về các đặc điểm hình thái học
- Hệ gân lá: Mặt dưới lá xanh hơi ngả vàng, hệ gân lá và cuống lá có màu nâu đỏ/đỏ.
- Cơ quan sinh sản: Cụm hoa dạng tán, cành hoa màu đỏ và cánh tràng hoa màu đỏ.
- Hình thái củ: Củ thon dài (chứ không phải dạng tròn như củ bình vôi trắng)
Theo một số nguồn tra cứu, cây bình vôi đỏ có chứa hàm lượng alkaloid chủ yếu là Rotudin cao, cao hơn hẳn so với bình vôi trắng.
Một số nguồn thông tin khác như theo GS. Đỗ Tất Lợi trong cuốn “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” đã mô tả chi tiết các loài trong chi Stephania và chỉ rõ sự khác biệt về màu sắc nhựa cây là căn cứ phân loại quan trọng.
Kinh nghiệm thực tiễn, qua quá trình trồng, nhân giống và theo dõi chu kỳ ra hoa, kết quả, chúng tôi thấy các cây có củ thuôn dài có đặc điểm đều cho ra “Hoa đỏ”, “Nhựa đỏ”, lá có màu xanh hơi ngả vàng, gân lá có màu tía. Trong khi đó cây bình vôi trắng cho củ tròn, lá màu xanh nhạt, gân lá không có màu tía và không có nhựa đỏ ở thân cũng như trong củ.



Hình thái củ (hình gà ấp, có nhựa đỏ, mầm từ củ có màu tím)


Hình thái hoa




Hình thái lá (sự khác biệt về màu sắc gân lá và hình thái). Củ dòm lá màu xanh hơi vàng so với bình vôi trắng màu xanh.
LIÊN HỆ
Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497
- Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên;
- Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ;
- Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.

















Reviews
There are no reviews yet.