Cây Sâm cau (Sâm tiên mao)

Cây Sâm cau đen/ Sâm tiên mao

Ở Việt Nam, cây Sâm cau đen hay còn gọi là Sâm tiên mao được trồng hay mọc hoang ở nhiều nơi. Cây Sâm tiên mao có nhiều công dụng bổ thận, tráng dương, mạnh gân cốt. Sâm tiên mao nổi tiếng về tác dụng tốt cho đàn ông giúp điều trị liệt dương, yếu sinh lý, chân tay, lưng lạnh.

1. Giới thiệu về cây Sâm cau

Cây tiên mao hay còn gọi là Sâm cau đen, tên khoa học Curculigo orchioides thuộc họ Hypoxidaceae. Sâm tiên mao là loài cây thân thảo, sống nhiều năm, cao từ 20 – 30cm hoặc hơn. Trên thế giới, Sâm cau có nhiều ở Phía nam Trung Quốc, Lào và một số nước Đông Nam Á. Ở Việt Nam, cây phân bố nhiều ở miền Bắc, ở cac vùng núi như Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng…. Trước những năm 1980, Sơn La và Hòa Bình khai thác quá mức, đến nay đã khan hiếm. Ở miền Nam nhiều nơi trồng cây này ở diện tích lớn như vùng đồi núi ở Lâm Đồng.

Sâm cau được biết đến là loại cây tự nhiên quý giúp tăng cường sức mạnh sinh lý nam. Tuy nhiên, do không hiểu biết rõ về loài cây này, nhiều người đã mua nhầm “Sâm cau” để ngâm rượu với củ rễ cây bồng bồng hoặc một số loại rễ cây có màu đỏ. Do đó người dùng hay hoặc ngưới trồng cần hết sức lưu ý tìm hiểu để chọn đúng.

2. Đặc điểm của cây Sâm cau

Sâm cau là loại cây thân thảo, ưa sáng, mọc hoang dã, cây có thân rễ phát triển lên cao hình trụ dài (thường gọi là củ) có màu đen và phần rễ mọc xung quanh. Lá cây xuất phát từ phần thân rễ, xếp giống như lá cau, có hình mũi mác hẹp, dài chừng 20-30cm, rộng khoảng 2,5-3cm, phần gốc thuôn, có đầu nhọn, hai mặt lá nhẵn gần như cùng màu, gân song song nổi rất rõ; phần bẹ lá to và dài; phần cuống lá dài khoảng 10cm. Cây ra hoa từ tháng 5 đến tháng 8, cụm hoa mọc ở phần kẽ lá, gồm 3 đến 5 hoa màu vàng. Cây sâm cau cho quả nang, thuôn dài chừng 1,2 – 1,5 cm, mỗi quả có từ 1 đến 4 hạt, phình ra ở một đầu.

Thành phần hoá học của cây sâm cau:

• Trong thân rễ sâm cau có chứa tinh bột, tanin, chất nhầy, axit béo, beta-sitosterol, stigmasterol và các các chất thuộc nhóm cycloartan, hợp chất flavonoid.
• Cây sâm cau là dược thảo có chứa steroid thiên nhiên, có tác dụng dạng như testosteron (một loại nội tiết tố sinh dục nam)

Theo cuốn “Những cây thuốc vị thuốc Việt Nam” của Đỗ Tất Lợi thì sâm cau có vị thơm nhẹ, tính ấm; vào 3 kinh Thận, Can và Tỳ. Có tác dụng ôn bổ thận khí, tráng dương, mạnh gân cốt, ôn trung, táo thấp, tán ứ, trừ hàn thấp, mạnh gân cốt, điều hòa tiêu hóa. Chủ điều trị liệt dương, yếu sinh lý, tinh lạnh, tiểu tiện không cầm được, chân tay, lưng lạnh.

3. Trồng, thu hái và sơ chế

Cây Sâm cau sống lâu năm, để trồng cây có thể gieo hạt hoặc trồng bằng nhân giống vô tính từ thân củ tách ra từ cây mẹ. Cây sâm cau dễ sống có thể trồng quanh năm, tuy nhiên, thời điểm trồng tốt nhất vào mùa xuân từ tháng 2 đến tháng 4. Sau khi trồng từ 2 đến 3 năm có thể thu hoạch củ. Có thể thu hoạch bất cứ thời gian nào nhưng tốt nhất vào mùa thu (từ tháng 9 đến tháng 10). Thịt bên trong củ có màu trắng, khi phơi củ sâm có mùi thơm ngậy. Sau khi đào lấy củ, loại bỏ rễ con, đem rửa sạch, cạo bỏ phần vỏ ngoài, ngâm với nước vo gạo một đêm để khử độc, sau đó phơi hoặc sấy khô.

4. Công dụng của Sâm cau

Sâm cau có tác dụng tăng cường miễn dịch, chống oxy hoá, tăng cường sức chống chịu, độ dẻo dai của cơ thể trong các điều kiện khắc nghiệt (thiếu oxy, lao động nặng), giúp tăng cường hoạt động tim, làm giãn mạch vành…Ngoài ra, Sâm cau còn có tác dụng như hormone sinh dục nam, kích thích sinh tinh.

Những người nên dùng sâm cau:

• Những người mắc chứng bệnh liệt dương, yếu sinh lý, xuất tinh sớm, vô sinh
• Những người bị suy giảm chức năng tình dục
• Người cao tuổi thường bị chân tay tê mỏi, đau nhức xương khớp
• Người khoẻ mạnh bình thường không có bệnh vẫn có thể sử dụng sâm cau để tăng cường khả năng tình dục

5. Cây Sâm cau giá bao nhiêu? Mua ở đâu?

Nếu có diện tích đất hoặc có vườn nhà, trồng Sâm cau đem lại nhiều lợi ích vừa làm cảnh vừa làm thuốc bồi bổ sức khoẻ và chức năng sinh lý. Với những người uống rượu, có thể ngâm rượu sâm cau để uống. Hiện nay có nhiều nơi trồng và bán cây Sâm cau. Bạn có thể liên hệ với nhiều cơ sở sản xuất, ươm giống để có thêm thông tin. Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài rất sẵn lòng tư vấn và hỗ trợ cây giống, củ giống Sâm cau, cách trồng, cách thu hái và sơ chế với thông tin đầy đủ nhất và chi phí thấp nhất!

Bên cạnh cây Sâm cau, Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài còn có nhiều loại cây Dược liệu khác như: cây Địa hoàng, Địa liền, cây Giảo cổ lam 5 lá, cây Hoa hoè, cây Hương nhu, cây Cát sâm (sâm nam núi Dành), cây Ba kích tím, cây Đinh lăng, cây Xạ can, cây Hà Thủ Ô đỏ, cây Bách bộ, cây Gừng tím (ngải đen), cây Xáo Tam phân, cây Khổ sâm, cây Sâm Đại hành, cây Thiên niên kiện, cây Kim ngân hoa, cây Xạ đen….

Hy vọng rằng với những chia sẻ ở trên, quý khách hàng có thể chọn lựa cho mình những cây Dược liệu giống phù hợp với mong muốn và vùng đất nơi mình muốn trồng và phát triển cây dược liệu!