Cây Sâm Đại hành

Ở Việt Nam, cây Sâm đại hành loại cây thuốc có tác dụng bồi bổ này là nhân sâm, phần thân phù ra giống củ hành nên gọi là Sâm đại hành. Đây là loại thảo mộc dễ trồng trong vườn nhà có nhiều công dụng tốt để bồi bổ cơ thể, bổ huyết, giúp ngủ ngon.

1. Giới thiệu về cây Sâm đại hành

1. Cây Sâm đại hành có tên khoa học là Eleutherine bulbosa còn được gọi là Tỏi lào, Hành lào, Tỏi đỏ, Kiệu đỏ.
2. Sâm đại hành là cây thảo sống dai cao trung bình 30 cm. Cây cho củ giống như củ hành nhưng dài hơn, bên ngoài phủ vẩy màu đỏ nâu, phía bên trong màu nâu hồng đến đỏ nâu.
3. Lá hình mác, gân lá song song, dài 40–50 cm, rộng 3–5 cm. Hoa mọc thành chùm, 3 lá đài, 3 cánh hoa màu trắng hay vàng nhạt, 3 nhị màu vàng. Đây là loại cây ưa sáng và đất ẩm.
4. Hiện nay, cây này mọc ở nhiều nước nhiệt đới ở Châu Á. Ở nước ta gặp nhiều cây như vậy ở các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh.
5. Sâm đại hành dễ sống, phân bố rộng do đó nhiều tỉnh thành trong cả nước đều có thể trồng. Cây phát triển từ 1 đến 2 năm. Vào mùa đông, khi thân cây khô héo sẽ đào củ lên, cạo bỏ lớp vỏ ngoài rồi rửa sạch, bóc lớp vỏ bên trong, cắt dọc, phơi nắng để làm thuốc.

2. Đặc điểm của cây Sâm đại hành

1. Sâm đại hành thuộc giống cây thân thảo sống lâu năm. Lá cây dài có hình mũi mác, trên thân lá có đường gân chạy song song và lá tập trung nhiều ở phần gốc.
2. Thân cây phình to hơi dài, bên ngoài có vỏ màu nâu đỏ.
3. Củ sâm dài trung bình từ 4 – 5cm, phần nhân bên trong củ có màu đỏ xen với đó là màu trắng của vòng tròn đồng tâm.
4. Hoa cây Sâm đại hành có màu trắng hoặc vàng nhạt mọc theo từng chùm.
5. Cây Sâm đại hành sinh trưởng theo kiểu tái sinh và đẻ nhiều nhánh con do đó cách trồng sâm đại hành khá đơn giản, chỉ cần củ giống hoặc tách nhánh củ từ cây mẹ là có thể trồng được cây mới.

Thành phần hoá học của Sâm đại hành:

Thành phần hoạt chất chính có chứa trong loại của loại sâm này có chứa Eleutherol, Eleutherin, Isoeleutherin.

Eleutherol                                                     Eleutherin                                           Isoleutherin

3. Trồng, thu hái và sơ chế

Cây Sâm đại hành có chu kỳ phát triển từ 1 – 2 năm và thời gian thu hoạch cây thường vào mùa đông (từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau). Khi này thân cây tàn lụi phần củ sâm sẽ được thu hoạch về, rửa sạch, tách vỏ, thái thành từng lớp dọc rồi đem phơi khô làm thuốc. Bộ phận được sử dụng nhiều nhất ở loại thảo dược này là củ và rễ. Chu kỳ phát triển của cây trung bình từ 1 – 2 năm và thời gian thu hoạch cây thường vào mùa đông hàng năm. Khi này thân cây tàn lụi phần củ sâm sẽ được thu hoạch về, rửa sạch, tách vỏ, thái thành từng lớp dọc rồi đem phơi khô làm thuốc. Hiện nay, Sâm đại hành thường được sấy lạnh, sấy lạnh chân không hoặc sấy thăng hoa để giữ được chất lượng, màu sắc tốt hơn. Do đó, củ sâm đại hành có thể được sấy nguyên củ mà không cần phải thái sẽ giúp bảo toàn chất lượng.

4. Công dụng của Sâm đại hành

Củ sâm đại hành có chứa hoạt chất kháng với một số loại vi khuẩn gây viêm đường hô hấp, đường ruột, đồng thời có tác dụng kích thích tiêu hóa, an thần. Theo Y học cổ truyền, củ sâm đại hành có vị ngọt nhạt hơi hắc, tính ấm, không độc. Sâm đại hành có tác dụng bổ huyết, chữa thiếu máu (vàng da, hoa mắt, nhức đầu), thông huyết, tiêu độc, sinh cơ, an thần. Sâm đại hành còn được dùng làm thuốc hỗ trợ tiêu hóa, điều trị các chứng bệnh như ăn kém, khó ngủ, mụn nhọt, viêm da (tổ đỉa, vảy nến), ho viêm phế quản, chấn thương ứ huyết, phong thấp đau khớp.

Sâm đại hành có tác dụng chống oxy hoá, chống stress, đầy lùi nguy cơ tổn thương tế bào, tăng cường và bồi bổ sức khoẻ, giúp bổ máu, tăng sản sinh tế bào hồng cầu. Với các thành phần flavonoid và các hợp chất phenol có tác dụng như một dạng kháng sinh thực vật giúp tái tạo da và làm lành vết thương ngoài da, chữa trị vết thương có mủ hoặc vết bỏng trên da. Nhiều nghiên cứu cho thấy Sâm đại hành có tác dụng kháng vi khuẩn Diplococcus pneumonia, Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolyticus, và kháng virus do chứa các hoạt chất  isoeleutherol và isoeleutherine. Ngoài ra, Sâm đại hành còn có khả năng kháng nấm hiệu quả. Trong dân gian, Sâm đại hành thường được dùng dưới dạng thuốc sắc uống hoặc ngâm rượu uống. Vị thuốc sâm đại hành có thể dùng dưới dạng thuốc sắc, thuốc bột, nấu cao, chế thành viên, ngâm rượu hoặc dùng làm thuốc đắp ngoài.

Liên hệ:

Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497

1. Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên; 
2. Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ; 
3. Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.

Bên cạnh cây Sâm đại hành , Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài còn có nhiều loại cây Dược liệu khác như: cây Sâm cau, cây Địa hoàng, Địa liền, cây Giảo cổ lam 5 lá, cây Hoa hoè, cây Hương nhu, cây Cát sâm (sâm nam núi Dành), cây Ba kích tím, cây Đinh lăng, cây Xạ can, cây Hà Thủ Ô đỏ, cây Bách bộ, cây Gừng tím (ngải đen), cây Xáo Tam phân, cây Khổ sâm, cây Sâm Đại hành, cây Thiên niên kiện, cây Kim ngân hoa, cây Xạ đen….

Hy vọng rằng với những chia sẻ ở trên, quý khách hàng có thể chọn lựa cho mình những cây Dược liệu giống phù hợp với mong muốn và vùng đất nơi mình muốn trồng và phát triển cây dược liệu!