Cây Nha đam (Lô hội)

Lô hội, hay nha đam, long tu (có nơi gọi là liu hội, long thủ, lao vĩ…) là tên gọi các loài cây mọng nước thuộc chi Lô hội. Nha đam có nhiều công dụng như: Giúp hỗ trợ giảm huyết áp hiệu quả, ổn định đường huyết, tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa, hỗ trợ điều trị táo bón, cải thiện sức khỏe răng miệng, chống oxy hóa và kháng khuẩn, điều trị bỏng, vết loét, kích thích sản xuất collagen và chống lão hóa da.

1. Nguồn gốc và đặc điểm hình thái của Nha Đam

Cây Nha Đam (tên khoa học: Aloe Vera) còn được gọi với cái tên khác là cây Lô Hội. Loài cây này thuộc họ thực vật Asphodelaceae, được tìm thấy ở vùng Trung Cận Đông. Chiều cao của cây khoảng 15 – 30cm tùy vào độ tuổi.

\Nha đam mọc nhiều ở các vùng Phan Thiết, Phan Rang, Phan Rí thuộc các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận. Chúng chịu hạn hán và khô nóng rất giỏi. Vì thế chúng được trồng rải rác khắp Việt Nam để làm thuốc hoặc làm cây cảnh. Trên thực tế, cây nha đam (lô hội) có nhiều loại khác nhau, với ước tính khoảng 420 loại. Loại nha đam được sử dụng phổ biến nhất cho các tình trạng da là Aloe barbadensis Miller.

2. Thành phần hoá học

Nha đam chứa nhiều thành phần hoạt chất quan trọng, trong đó có các nhóm hoạt chất sau:

1. Vitamin: Cây nha đam rất giàu vitamin, gồm vitamin D, A, C, E và thậm chí có cả vitamin B12 – rất ít thực vật có vitamin này. Điều này cực kỳ có ích cho những người ăn chay.
2. Enzyme: Nha đam chứa các enzym oxidase, amylase, catalase, lipase – các enzym cần thiết để phân giải đường, đạm, chất béo trong dạ dày và ruột.
3. Khoáng chất: Nha đam chứa canxi, natri, kali, mangan, magnesium, đồng, kẽm, crôm và selen chống ôxy hóa. Mặc dù các khoáng chất và nguyên tố vi lượng này chỉ cần với số lượng rất nhỏ nhưng cần thiết cho hoạt động của các enzym trong quá trình trao đổi chất.
4. Đường: Đó chính là lớp nhầy bao quanh lớp gel bên trong thân cây, được gọi là mucopolysaccharides (thành phần gồm glucosamine, chondroitin và hyaluronic axit, đây là những chất chính tạo nên chất hoạt dịch, đường đạm ở trong khớp xương). Ngoài ra, nó còn có tác dụng tăng cường hệ thống miễn dịch và khử độc.
5. Hợp chất anthraquinones trong nhựa nha đam sẽ kết hợp với các ion calcium trong đường tiết niệu thành hợp chất tan được để tống ra ngoài theo nước tiểu giúp ngừa bệnh sỏi niệu.
6. Lignin: Là chất giúp thấm sâu và luân chuyển cùng với các yếu tố khác mà nó liên kết. Đây là lý do nhiều sản phẩm dược phẩm, mỹ phẩm được bào chế chiết xuất của cây nha đam.
7. Chất saponin: Chất này chiếm khoảng 3% trong thành phần gel của nha đam, có khả năng làm sạch và có tính sát trùng. Ngoài ra, saponin còn có tác dụng thanh lọc những độc tố trong cơ thể.
8. Axit béo: Gồm có 4 loại steroid thực vật: cholesterol, campesterol, B.sisosterol và lupeol. Chúng là những tác nhân kháng viêm cực kỳ quan trọng và hiệu quả.
9. Salicylic acid: Một hợp chất giống như aspirin, nó có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn.
10. Amino acid: Gel của nha đam chứa khoảng 20/22 acid amino acid. Trong đó, có 7 loại amino acid cơ thể không thể tự tạo ra mà phải nhờ vào sự hấp thụ từ các thức ăn uống hàng ngày.

3. Công dụng của Nha đam

Cây nha đam có tác dụng gì? Thực tế, với hàm lượng chất oxy hóa và dưỡng chất dồi dào, lô hội mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe.

1. Giảm huyết áp hiệu quả: Nha đam sẽ giúp làm giảm huyết áp tâm thu và tâm trương, từ đó giúp cải thiện tình trạng tăng huyết áp, phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm của bệnh.
2. Ổn định lượng đường huyết: Hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người tiểu đường. Tăng đáp ứng insulin. Do đó có thể xay nha đam để uống như sinh tố giúp kiểm soát đường màu.
3. Tăng cường chức năng tiêu hoá: Hỗ trợ điều trị trào ngược dạ dày thực quản, dẫn đến chứng ợ nóng khó chịu. Điều trị bệnh hội chứng ruột kích thích. Cụ thể, khi những người mắc bệnh này uống nước ép lô hội sẽ giúp cải thiện rõ rệt các triệu chứng đau.
4. Hỗ trợ điều trị táo bón: Bổ sung nước cho cơ thể, tăng cường chức năng của hệ bài tiết, từ đó đem đến sự cải thiện cho triệu chứng táo bón và giúp lợi khuẩn đường ruột hoạt động bình thường.
5. Cải thiện sức khỏe răng miệng: Chiết xuất của lô hội có thể thay thế hiệu quả cho các loại nước súc miệng giúp cải thiện sức khỏe răng miệng tốt hơn mà còn không gây bất cứ tác dụng phụ nào.
6. Chống oxy hóa và kháng khuẩn: Giàu hợp chất oxy hóa thuộc polyphenol, ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây nhiễm trùng. Bên cạnh đặc tính kháng khuẩn, kháng vi rút và sát trùng, nha đam giúp chữa lành những vết thương ngoài da hay điều trị các vấn đề về da.
7. Điều trị bỏng, vết loét: Tác dụng cây nha đam còn giúp làm giảm đau và giảm ngứa rát đối với vết thương bị bỏng. Chính vì thế, nha đam luôn là sự lựa chọn hàng đầu cho những bạn gặp tình trạng bị bỏng do cháy nắng hay các loại da dễ kích ứng, chúng cũng giúp chống viêm và cung cấp độ ẩm cho da.
8. Kích thích sản xuất collagen và chống lão hóa da: Nha đam là một loại thành phần chính trong các sản phẩm chăm sóc da, cụ thể như kem dưỡng ẩm hoặc mặt nạ. Bởi nhờ một lượng lớn mucopolysacarit có tác dụng giữ ẩm, tăng cường sản xuất sợi collagen cùng với elastin giúp cho làn da bạn trông săn chắc và cải thiện nếp nhăn hiệu quả.
9. Dưỡng ẩm, làm sạch mụn: Nha đam giúp cung cấp hàm lượng nước dồi dào cùng với việc bổ sung độ ẩm và dưỡng ẩm cho làn da. Ngoài ra, chúng còn có tính kháng khuẩn và chống viêm, vì thế có thể làm lành hay trị thâm các vết thương do mụn gây ra, đặc biệt là ngăn ngừa tốt các tình trạng mụn trở lại.

4. Cách trồng cây Nha đam

Cây nha đam có nhiều công dụng cho việc làm đẹp cũng như rất tốt cho sức khỏe, vì thế nên trồng cây nha đam ngay tại nhà. Một vài hướng dẫn dưới đây sẽ giúp người trồng tham khảo trong cách trồng và chăm sóc cây nha đam.

Trước tiên, cần chuẩn bị đất trồng, lá cây nha đam và dụng cụ trồng cây. Đối với đất trồng, do đặc điểm cây nha đam là cây chịu được khô hạn mà không chịu được ngập úng, nên chỉ cần chọn loại đất thoáng xốp. Tốt nhất nên lựa chọn đất pha cát hoặc mua đất trộn với vỏ trấu, xơ dừa, phân bò, phân gà, phân chim… nhằm đảm bảo khả năng thoát nước một cách tốt nhất.

Tiếp theo, lựa chọn lá cây nha đam chất lượng để làm giống. Cách an toàn nhất chính là mua cây con hoặc lá cây nha đam tại các vườn, cửa hàng uy tín.

Đặt cây giống  vào luống trồng, vun kín gốc, tưới nước cho đến khi đất ẩm vừa đủ. Chăm sóc và bón phân tuỳ theo điều kiện (phân NPK, phân chuồng ủ hoai mục). Thông thường, từ 9 tháng đến 1 năm cây nha đam sẽ đạt mức phát triển tối đa và có thể thu hoạch. Để thu hoạch, dùng dao sắc và cắt lá sát phần gốc của cây nha đam rồi sử dụng nha đam theo nhu cầu mà mình mong muốn.

Liên hệ:

Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497

1. Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên;
2. Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ;
3. Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.