KỸ THUẬT TRỒNG CÀ GAI LEO

1. Đặc điểm cây cà gai leo

1. Cà gai leo có tên khoa học Solanum procumbens Lour Solanaceae, còn được gọi cà lù, cà quýnh hay gai cườm. Đây là loài cây phân bố rộng ở Việt Nam và nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Thái Lan, Campuchia. Cây thích nghi rộng, ít bị bệnh, dễ chăm sóc.
2. Cà gai leo có dạng thân leo, bò trên đất  hoặc leo khi bắc giàn. Thân cây kéo dài lên tới 1 mét hoặc hơn. Lá cây cà gai leo thuôn dài hình bầu dục, có lông mịn màu trắng, có lớp gai tơ mỏng trên lớp lá. Hoa mọc thành từng cụm, có màu trắng và thường ra hoa vào khoảng tháng 4-5 (2 tháng sau khi trồng). Quả mọng chín có màu đỏ.
3. Cây cà gai leo chịu được hạn nhưng không chịu được ngập úng. Cây sẽ bị thối rễ và chết nhanh khi bị ngập úng.
4. Trồng cà gai leo đem lại lợi nhuận lên đến 200 – 350 triệu đồng/ha/năm, cao hơn so với lúa và hoa màu.

2. Mùa vụ gieo trồng:

Cây cà gai leo được trồng bằng hạt, nên ươm lên cây trong khu ươm rồi đánh ra trồng sẽ đảm cây sống khoẻ. Lượng hạt giống gieo trồng từ 1,8 – 2 kg/ha.

Miền Bắc:

1. Thời điểm gieo hạt: Từ tháng 1 đến tháng 2 dương lịch.
2. Thời điểm thích hợp trồng cây: Vụ Xuân-Hè (từ tháng 2 đến 3 dương lịch).
3. Trồng vào mùa xuân là lúc tiết trời ấm mát, mưa xuân ẩm giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt.

Miền Nam:

1. Thời điểm gieo hạt: Gieo hạt vào đầu mùa mưa (giữa tháng 4)
2. Thời điểm thích hợp trồng cây: Trồng vào đầu mùa mưa (cuối tháng 4 đầu tháng 5), giai đoạn này thời tiết mát mẻ, cây non dễ lên nhanh khoẻ.

3. Kỹ thuật chọn hạt giống và gieo hạt

1. Chọn quả giống: Quả chọn làm giống phải là những quả to già, chín mọng. Không dùng các quả xanh. Quả chính già phơi cho tới khi vỏ nhăn, chuyển sang màu đen để tách lấy hạt.
2. Xử lý hạt: Hạt cần xử lý trước khi gieo bằng cách ngâm nước ấm trong khoảng 4 giờ, những hạt lép nổi được loại bỏ, hạt thối hỏng. Sau đó vớt hạt ra và ủ cát ẩm từ 3-4 ngày để hạt cà gai nứt nanh rồi mới gieo để giúp hạt nảy mầm bám rễ nhanh hơn.
3. Luống ươm: chọn cát đen mịn, đổ vun thành luống cao hơn mặt đất, phía trên che bằng lưới nylon để cắt sáng và che mưa. Kích thước luống 80 x 110 cm, chiều cao luống 5 cm, rộng luống 40-50 cm.
4. Gieo hạt: Cứ 10 m²luống đất thì gieo 1g hạt, rắc đều. Sau khi gieo hạt, cần giữ ẩm bằng cách tưới nước từ 1 – 2 lần/ngày để đảm bảo độ ẩm, tùy thuộc vào từng loại đất.
5. Chăm sóc cây giống non: Khi hạt giống nảy mầm và cây con bắt đầu đâm chồi, cần tưới nước theo hình thức phun sương nhẹ để tránh mầm bị đổ gãy. Đến khi cây lớn tầm 3 cm có thể đánh vào bầu ươm. Che chắn lưới đen để giảm bớt ánh sáng hoặc mưa to làm hỏng cây.

4. Kỹ thuật ươm bầu, nhân giống cây cà gai leo

1. Chuẩn bị và xử lý giá thể bầu ươm:Phối trộn đất phù sa hoặc đất màu (1/2), xỉ than (hoặc cát đen) 1/4, mùn cưa ủ hoai mục hoặc xơ dừa và phân chuồng ủ hoai mục với vi sinh ¼. Có thể xử lý nấm bệnh trong giá thể bằng các dung dịch như Daconil 75 WP (1 gram/1 lít nước) hoặc dung dịch Ridomil Gold 68 WG (nồng độ 3 gram/ 1 lít nước) phun đều vào giá thể đã trộn ( 40 – 50 lít dung dịch/ 1 m³ giá thể) trước khi đóng bầu.
2. Tách cây cho vào bầu: Khi cây giống cao từ 2-3 cm trở lên, tách nhổ và đưa vào trong bầu để dễ chăm sóc và vận chuyển. Bầu ươm có kích thước khoảng 7×12 cm, khi mới trồng trong bầu, tưới 1 lần/ ngày, sau vài ngày bộ rễ chắc chắn thì tưới định kỳ 2 – 3 ngày tưới 1 lần.
3. Lưu ý: Cây giống có thể nhân bằng cách giâm cành, chọn cành bánh tẻ rồi nhúng vào thuốc kích ra rễ rồi cắm vào luống ươm và che sáng để cho cây ra mầm, ra rễ.

5. Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây ở ruộng

1. Cây cà gai leo thích phân chuồng ủ hoai mục, đối với đất chua nên bón lót vôi bột và bổ sung thêm chế phẩm vi sinh hoặc phân vi sinh để ngăn chặn vi khuẩn gây hại phần rễ.
2. Làm luống: Đất cần được làm nhuyễn, tơi xốp, bón lót phân chuồng, phân vi sinh kết hợp với vôi bột. Lên luống trồng rộng 100-120 cm, rãnh sâu 30 cm. Phủ nylon che để tránh cỏ và thoát hơi nước. Khi trồng đục lỗ rồi trồng cây vào luống, có thể trồng 4 hàng/luống.
3. Chọn cây: Cây cao khoảng 10 cm là tốt nhất để trồng, trồng 4 hàng, Đối với cây giống mua sẵn, cần chọn cây ươm trong bầu cao từ 5 đến 10 cm, cây khoẻ mạnh, đồng đều, không bị nấm hay sâu bệnh có thể đưa ra ruộng để trồng.
4. Mật độ trồng: Hàng cách hàng 50 × 50 cm hoặc 50 cm x 40 cm, cây cách cây 50 × 50 cm. Bóc cây ra khỏi túi (xé túi) đặt cây ở chính giữa hố và lấp đất chặt ở gốc. Sau khi trồng cần tưới nước
5. Tưới nước: Do vụ trồng vào mùa hè nên cần tưới nước thường xuyên để cây sinh trưởng và phát triển tốt, đặc biệt là từ khi ra quả cho đến khi chín. Tốt nhất là tưới nhỏ giọt, tránh bị bị úng rễ.
6. Phân bón:
7. Bón lót: Chỉ sử dụng phân vi sinh hoặc phân chuồng. Lượng phân cho 1 ha: Phân chuồng 10 tấn, phân vi sinh 3 tấn, vôi bột 200kg.
8. Bón thúc: Tổng 1 ha bón cần: Phân chuồng 8-10 tấn; Phân vi sinh: 3 tấn; Phân NPK: 7-8 tạ; phân đạm: 6-7 tạ. Bón thúc chia làm 3 lần:
9. + Lần 1 sau trồng 7 – 10 ngày: Bón 140 – 180 kg đạm urê
10. + Lần 2 sau trồng 20 – 25 ngày: Bón 300 – 400kg phân NPK và 250 – 300 kg đạm urê.
11. + Lần 3 sau trồng 35 ngày: Bón lượng phân còn lại.
12.  Phân bón:
13. + Sau khi trồng 4 tháng bắt đầu cho thu hoạch.
14. + Thường xuyên nhổ cỏ dại, lưu ý tránh để ngập úng rễ.
15. + Xới gốc 2 – 3 lần/năm. Sau mỗi lần thu hoạch, chăm sóc, bón phân và giữ ẩm cho cây ngay để tiếp tục thu hoạch. Mỗi lứa thu hoạch cách nhau khoảng 2 tháng.
16. + Khi phát hiện cây bị bệnh, nhổ bỏ tránh lây lan bệnh.

6. Phòng trừ sâu bệnh hại cây cà gai leo

1. Cây cà gai leo dễ sống, ít bệnh nên ít phải phun thuốc, tuy nhiên cây có thể bị sâu hại như sâu đo, sâu róm, sâu đục thân ở giai đoạn cây mới trồng.
2. Phun phòng trừ bệnh hại: Catex 1.8EC, 3.6EC; Shepatin 50EC. Các loại chế phẩm Bt, nấm đối kháng Trichoderma.

7. Kỹ thuật thu hoạch cây cà gai leo

1. Sau 2 tháng trồng, cây sẽ ra hoa và đậu quả. Bộ phận thu hái toàn cây thân lá cành quả để làm dược liệu. Quả thu lấy hạt giống. Từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 5 có thể tỉa một phần thân lá vừa để thu hoạch lại vừa giúp cây sinh trưởng tốt, hạn chế sâu bệnh.
2. Từ tháng thứ 7 sau khi trồng (khoảng tháng 12), quả cà gai leo bắt đầu chín, thu hoạch toàn cây bằng cách cắt bộ phận trên mặt đất, cách từ 15-20 cm cây, cây sẽ tiếp tục phát triển vào mùa vụ tiếp theo (tháng 1 đến tháng 2)

Liên hệ:

Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497

1. Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên;
2. Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ;
3. Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.