Trong bối cảnh chính phủ và các cơ quan chức năng đang siết chặt các quy định liên quan đến truy xuất nguồn gốc, chất lượng dược liệu và đầu vào trong chuỗi cung ứng dược phẩm và thực phẩm chức năng, điều này tạo ra áp lực không nhỏ cho các tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị phân phối trong nước. Tuy nhiên, chính trong “áp lực” ấy lại mở ra một cơ hội lớn cho những cơ sở trồng hoặc những ai đang suy tính, chuẩn bị đầu tư vào lĩnh vực dược liệu. Kinh tế nông nghiệp dược liệu sẽ trở thành một ngành đặc thù, nhiều thách thức nhưng cơ hội và triển vọng rất lớn!

1. Nhu cầu ngày càng tăng về dược liệu sạch và rõ nguồn gốc

1. Thị trường tiêu thụ dược liệu – đặc biệt là phục vụ ngành đông y, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ và mỹ phẩm thiên nhiên – đang mở rộng nhanh chóng. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết của thị trường hiện đại là minh bạch: rõ nguồn gốc, rõ quy trình, rõ chất lượng.
2. Đây là lý do vì sao các nhà máy dược, công ty thực phẩm chức năng và các đơn vị xuất khẩu ngày càng ưu tiên vùng trồng đạt chuẩn, có mã số định danh và truy xuất được dữ liệu đầu vào. Việc phụ thuộc vào dược liệu không rõ nguồn gốc, nhập khẩu tiểu ngạch hoặc không đạt chuẩn đang dần bị loại bỏ trong chuỗi cung ứng minh bạch.

2. Vai trò then chốt của người trồng trong chuỗi giá trị mới

Người trồng dược liệu giờ đây không còn là “người làm thuê” trong chuỗi giá trị. Khi nhà nước thúc đẩy minh bạch vùng trồng, người trồng có cơ hội vươn lên trở thành đối tác chính của các công ty sản xuất. Cụ thể:

1. Chủ động xây dựng vùng trồng chuẩn GACP, hữu cơ hoặc truy xuất nội địa
2. Ký kết hợp đồng đầu tư – bao tiêu với các doanh nghiệp có nhu cầu nguyên liệu ổn định
3. Tham gia liên kết theo mô hình hợp tác xã, chuỗi sản xuất – sơ chế – bảo quản khép kín

3. Cơ hội lớn cho người đầu tư có tầm nhìn dài hạn

Ngành dược liệu không phải là “ăn xổi”, nhưng nếu đầu tư bài bản thì lợi nhuận rất bền vững. Các nhà đầu tư hiện có thể tận dụng:

1. Quỹ đất sẵn có ở địa phương, kể cả đất đồi, đất ven rừng, đất canh tác luân phiên
2. Cơ chế hỗ trợ của nhà nước về giống, kỹ thuật, chứng nhận tiêu chuẩn
3. Mối liên kết với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp FDI và xuất khẩu

Đặc biệt, khi thị trường đòi hỏi rõ ràng hơn về hóa đơn đầu vào, chứng nhận chất lượng, nguồn gốc dược liệu… thì người có vùng trồng minh bạch chính là người có quyền quyết định giá trị sản phẩm.

4. Những điều cần làm ngay để đón đầu cơ hội

1. Lựa chọn giống cây dược liệu phù hợp vùng sinh thái và có nhu cầu thị trường ổn định như: đinh lăng, đương quy, hà thủ ô, nhân trần, kim tiền thảo…
2. Xây dựng kế hoạch vùng trồng theo tiêu chuẩn GACP-WHO hoặc VietGAP
3. Liên kết với hợp tác xã, công ty chế biến hoặc các chương trình OCOP địa phương
4. Ứng dụng công nghệ số vào quản lý vùng trồng, nhật ký canh tác và truy xuất nguồn gốc

Chưa bao giờ trồng cây dược liệu lại là một hướng đi mang nhiều triển vọng như hiện nay – khi chính sách siết chặt chính là cơ hội để lọc bỏ những “đi tắt” và nâng cao giá trị thật. Ai nắm được quy trình, minh bạch đầu vào và kiểm soát chất lượng sẽ nắm được tương lai.

Nếu bạn đang sở hữu đất, yêu thích nông nghiệp sạch hoặc muốn đầu tư một ngành có chiều sâu, thì dược liệu chính là cánh cửa mở ra một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và giàu giá trị nhân văn.