Cây Đơn lá đỏ – Vị thuốc quý giúp thanh nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ điều trị viêm da và dị ứng
1. Giới thiệu về cây Đơn lá đỏ
- Tên khoa học: Excoecaria cochinchinensis Lour.
- Họ: Đại kích (Euphorbiaceae)
- Tên gọi khác: Đơn tía, Đơn đỏ, Đơn mặt trời, Hồng đơn, Tía lá cách
Mô tả chung:
Cây Đơn lá đỏ là loại cây bụi nhỏ, cao khoảng 1–2m, thân thẳng, cành mọc nhiều. Lá mọc đối, hình bầu dục, mép có răng cưa, mặt trên lá màu xanh sẫm, mặt dưới màu đỏ tía. Hoa nhỏ, màu vàng lục, mọc thành chùm ở nách lá.
Phân bố:
Cây mọc hoang hoặc được trồng làm cảnh và làm thuốc tại nhiều địa phương ở Việt Nam, phổ biến ở các tỉnh phía Bắc và miền Trung như Hưng Yên, Hà Nam, Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Thái Bình.
Bộ phận dùng:
Lá và cành non được sử dụng làm thuốc.
Thành phần hóa học:
Trong cây Đơn lá đỏ có chứa các hoạt chất như flavonoid, tanin, coumarin, alkaloid và các dẫn xuất anthocyanin – là nhóm chất tạo màu đỏ tía đặc trưng ở mặt dưới lá, có khả năng chống viêm và chống oxy hóa mạnh.
2. Trồng và thu hái
Thời điểm và vụ trồng:
Có thể trồng quanh năm, nhưng tốt nhất vào mùa xuân hoặc đầu mùa mưa để cây bén rễ nhanh và phát triển khỏe.
Phương pháp nhân giống:
Chủ yếu nhân giống bằng cành. Chọn cành bánh tẻ, cắt dài 15–20cm, giâm vào bầu đất ẩm hoặc trực tiếp xuống ruộng.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc:
- Đất trồng: Ưa đất tơi xốp, thoát nước tốt, giàu mùn.
- Bón phân: Bón lót bằng phân chuồng hoai mục. Sau khi cây bén rễ, bón thúc bằng phân hữu cơ hoặc NPK định kỳ.
- Tưới nước: Tưới giữ ẩm thường xuyên, đặc biệt trong giai đoạn cây mới trồng hoặc thời kỳ khô hạn.
Thu hái và sơ chế:
- Thời điểm thu hái: Có thể thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất là vào sáng sớm khi lá còn tươi.
- Sơ chế: Rửa sạch lá, có thể dùng tươi hoặc phơi khô bảo quản để dùng dần. Khi phơi nên tránh ánh nắng gắt để giữ nguyên hoạt chất.
3. Công dụng của cây Đơn lá đỏ
Công dụng trong Y học cổ truyền:
- Có vị đắng, tính mát, quy vào kinh can.
- Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, khu phong, trừ thấp.
- Dùng để hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da như mẩn ngứa, dị ứng, mề đay, viêm da cơ địa, nổi ban, phát sốt. Ngoài ra còn hỗ trợ các chứng đau khớp, thấp khớp, đau đầu, đau bụng do khí trệ.
Công dụng trong Y học hiện đại:
- Nhiều nghiên cứu cho thấy các hoạt chất trong lá Đơn đỏ có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn, hỗ trợ giảm sưng tấy và mẩn ngứa ngoài da.
- Anthocyanin trong lá có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào da khỏi tác nhân gây hại từ môi trường.
- Thường được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm thiên nhiên như gel làm dịu da, xà phòng thảo dược, kem trị mẩn ngứa hoặc nước ngâm tắm thảo dược.
Liên hệ:
Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497
- Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên;
- Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ;
- Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.




