Cây Cối xay – Lợi tiểu, trị sỏi thận, mát gan và chữa bệnh ù tai
Cây Cối xay (Abutilon indicum), thuộc họ Bông (Malvaceae), là loài cây mọc hoang phổ biến ở khắp các vùng nông thôn Việt Nam. Từ lâu, cây đã được sử dụng trong y học cổ truyền với nhiều công dụng như thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm, chữa viêm tai giữa và đặc biệt là hỗ trợ điều trị chứng điếc tai.
1. Giới thiệu về cây Cối xay
- Tên khoa học: Abutilon indicum (L.) Sweet
- Họ: Bông (Malvaceae)
- Tên gọi khác: Cây nhĩ cán, Cối xây, Cối xoay, Kim hoa thảo, Cây tai bồ
Mô tả chung:
Cây Cối xay là loại cây thân thảo hoặc bán gỗ, cao khoảng 1–2 m, mọc thẳng. Thân và lá đều có nhiều lông mịn. Lá hình tim, viền có răng cưa thưa, màu xanh nhạt. Hoa màu vàng tươi, mọc đơn độc ở nách lá. Quả gồm nhiều mảnh nhỏ xếp vòng tròn như cối xay, chính vì vậy mà cây có tên gọi như thế.
Phân bố:
Cây phân bố rộng rãi khắp ba miền Việt Nam, thường mọc hoang ven đường, bờ ruộng, bãi đất hoang, đất pha cát hoặc đất thịt nhẹ, ẩm nhưng thoát nước tốt.
Thành phần hóa học:
Cây chứa các hợp chất flavonoid, phytosterol, acid hữu cơ, chất nhầy, alcaloid, tannin và các vitamin. Những hoạt chất này giúp cây có đặc tính thanh nhiệt, chống viêm, giảm đau và lợi tiểu.
2. Trồng và thu hái
Thời điểm và điều kiện trồng:
Cây dễ trồng, có thể gieo hạt vào mùa xuân hoặc đầu mùa mưa. Ưa ánh sáng, đất tơi xốp, thoát nước tốt, pH từ 6.0–6.5. Không cần chăm sóc quá cầu kỳ.
Phương pháp nhân giống:
Chủ yếu nhân giống bằng hạt. Hạt được phơi khô sau khi thu quả, trước khi gieo có thể ngâm trong nước ấm 30–35°C khoảng 3–4 giờ để kích thích nảy mầm.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc:
- Mật độ: Trồng cách nhau 40–50 cm.
- Tưới nước: Giữ ẩm nhẹ cho cây, không để ngập úng.
- Bón phân: Có thể bón phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ vi sinh, hoặc đạm vi lượng định kỳ để cây phát triển mạnh.
- Thu hái: Toàn cây được thu hái sau 3–4 tháng trồng. Có thể dùng tươi hoặc phơi khô để dùng dần.
3. Công dụng của cây Cối xay
Trong y học cổ truyền:
- Thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu.
- Chữa mụn nhọt, lở loét ngoài da.
- Trị tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu.
- Trị phù thũng do thận yếu.
- Hỗ trợ điều trị điếc tai, ù tai do phong nhiệt hoặc can hỏa, đặc biệt hiệu quả với người lớn tuổi bị điếc tai mãn tính.
- Chữa viêm tai giữa nhẹ bằng cách sắc nước rửa ngoài hoặc xông hơi.
- Điều kinh, chữa đau bụng kinh, tắc tia sữa sau sinh.
Trong y học hiện đại:
- Chống viêm, kháng khuẩn.
- Giúp hạ đường huyết, hỗ trợ điều trị tiểu đường.
- Có tác dụng chống oxy hóa nhờ các flavonoid.
Liên hệ:
Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497
- Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên;
- Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ;
- Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.
