Cây Vông nem – Loài cây giúp an thần, dễ ngủ, giảm căng thẳng và nhiều công dụng quý khác
Vông nem (tên khoa học: Erythrina variegata), còn được gọi là hải đồng bì, vông tai tượng, là một cây thuốc nam quý được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền để an thần, hỗ trợ giấc ngủ, chữa mất ngủ và lo âu. Ngoài ra, cây còn có nhiều tác dụng khác như hỗ trợ trị cao huyết áp, phong thấp và một số bệnh ngoài da.
1. Giới thiệu về cây Vông nem
1.1. Đặc điểm thực vật
Cây Vông nem thuộc họ Đậu (Fabaceae), là cây thân gỗ cao từ 3 – 10m, có gai ở thân và cành. Lá cây là lá kép gồm 3 lá chét, có hình tam giác rộng hoặc hình trứng, mép nguyên, màu xanh lục, mặt dưới có lông mịn. Lá vông non mềm, khi già sẽ dai hơn.
Hoa Vông nem mọc thành từng chùm, có màu đỏ tươi, nở vào khoảng tháng 3 đến tháng 6. Quả hình trụ, dài khoảng 15 – 25cm, khi già có màu nâu, chứa từ 3–10 hạt cứng màu nâu sẫm hoặc đen.
1.2. Phân bố
Vông nem là cây bản địa của các vùng nhiệt đới châu Á và Thái Bình Dương, mọc nhiều ở Ấn Độ, Philippines, Indonesia, Malaysia, Papua New Guinea và các đảo Thái Bình Dương. Ở Việt Nam, cây phân bố rộng khắp từ Bắc vào Nam, phổ biến ở vùng nông thôn, ven sông, bờ rào, hoặc được trồng làm cây bóng mát.
Cây ưa sáng, thích hợp với đất thịt nhẹ, thoát nước tốt, có thể sinh trưởng khỏe ở vùng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm.
1.3. Thành phần hóa học
Các nghiên cứu cho thấy trong lá, vỏ thân và hạt Vông nem chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm:
-
Alcaloid: Erythrin, erythralin, hypaphorin – có tác dụng an thần, gây ngủ nhẹ.
-
Flavonoid: Có tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ hệ tim mạch.
-
Triterpenoid saponin và acid hữu cơ.
-
Tinh dầu, đặc biệt trong lá non.
2. Trồng và thu hái
2.1. Phương pháp nhân giống
Vông nem được nhân giống chủ yếu bằng hai cách:
- Giâm cành: Chọn những cành bánh tẻ (không quá già, không quá non), dài 30–40cm, cắm trực tiếp xuống đất ẩm. Tỷ lệ sống cao, cây phát triển nhanh.
- Gieo hạt: Dễ nảy mầm, nhưng chậm lớn hơn giâm cành. Nên ngâm hạt trong nước ấm 40–50°C trong 6–8 giờ trước khi gieo.
2.2. Kỹ thuật trồng và chăm sóc
- Đất trồng: Thoát nước tốt, không ngập úng.
- Ánh sáng: Ưa sáng, trồng ở nơi có ánh nắng trực tiếp.
- Bón phân: Có thể bón thêm phân chuồng hoai hoặc phân hữu cơ vi sinh sau mỗi 2–3 tháng để cây phát triển mạnh.
- Tưới nước: Giữ ẩm vừa phải, tránh úng.
2.3. Thu hái và sơ chế
- Bộ phận sử dụng: Chủ yếu là lá, đôi khi dùng cả vỏ thân, hạt.
- Thời điểm thu hái: Lá có thể hái quanh năm, tốt nhất là vào mùa khô.
- Cách sơ chế: Lá thu hái rửa sạch, phơi khô trong bóng râm để giữ hoạt chất. Bảo quản nơi khô thoáng, tránh ẩm mốc.
3. Công dụng của cây Vông nem
Theo y học cổ truyền
Vông nem được biết đến trong dân gian từ lâu với những công dụng nổi bật sau:
- An thần, gây ngủ, chữa mất ngủ, giúp dễ ngủ hơn.
- Trị cao huyết áp, làm dịu thần kinh.
- Chữa đau đầu, đau mỏi cơ thể, phong thấp.
- Trị tiêu chảy, kiết lỵ (vỏ thân nấu nước uống).
- Chữa lở loét, ghẻ ngứa ngoài da (dùng lá giã đắp hoặc nấu nước tắm).
Cách dùng thông dụng:
- Sắc 10–20g lá khô, uống trước khi ngủ để an thần.
- Lá tươi nấu canh ăn kèm hoặc xào cùng rau cũng có tác dụng hỗ trợ giấc ngủ.
Theo nghiên cứu y học hiện đại
- Hoạt chất erythrin trong Vông nem có tác dụng tương tự nhóm thuốc an thần nhẹ, giúp ổn định thần kinh, cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm stress.
- Chiết xuất từ lá có khả năng ức chế co thắt cơ trơn và giảm đau nhẹ, phù hợp cho người bị đau nhức xương khớp.
- Tác dụng hạ huyết áp nhẹ, giãn mạch ngoại biên, hỗ trợ điều trị người huyết áp cao.
Liên hệ:
Hợp tác xã Dược liệu Vân Đài
📍 Địa chỉ: Thôn Vân Đài, xã Chí Hoà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
📞 Điện thoại: 0983 926 497
📲 Tư vấn Zalo 24/7: 0983 926 497
- Cơ sở 1: Thôn Vân Đài, xã Hồng Minh, Hưng Yên;
- Cơ sở 2: xóm Tam Văn, xã Văn Miếu, Phú Thọ;
- Cơ sở 3: Khu Phú Cường, xã Minh Hoà, Phú Thọ.
Ghi chú: Cây Vông nem phù hợp với người trồng quy mô nhỏ tại gia đình, sân vườn, hoặc người khởi nghiệp dược liệu với chi phí thấp và dễ tiêu thụ, đặc biệt trong xu hướng tìm về giấc ngủ tự nhiên, không dùng thuốc tân dược.
